![\"\"](\"https:\/\/vetmr.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/3-tesla-mr-og-banner.png\")
MR \u201cManyetik Rezonans G\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme\u201d kelimelerinin ingilizce k\u0131saltmas\u0131d\u0131r. Hemen hemen herkesin duydugu bu makinenin icad\u0131 ve geli\u015fimi ise \u00e7ocumuz taraf\u0131ndan bilinmemektedir.<\/p>\n[vc_row css_animation=”” row_type=”row” use_row_as_full_screen_section=”no” type=”full_width” angled_section=”no” text_align=”left” background_image_as_pattern=”without_pattern” z_index=””][vc_column][vc_column_text]MR \u201cManyetik Rezonans G\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme\u201d kelimelerinin ingilizce k\u0131saltmas\u0131d\u0131r. Hemen hemen herkesin duydugu bu makinenin icad\u0131 ve geli\u015fimi ise \u00e7ocumuz taraf\u0131ndan bilinmemektedir.<\/p>\n
D\u00fcnyada ilk MR g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc, \u00fcnl\u00fc Kimyac\u0131 Paul Lauterbur taraf\u0131ndan 1972 y\u0131l\u0131nda elde edilmi\u015ftir. Bu g\u00fcn tespiti zor olan hastal\u0131klar bu g\u00fczel bilim insan\u0131n\u0131n bulu\u015fu olan MR ile g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme cihazlar\u0131 sayesinde yap\u0131lmaktad\u0131r. Yani bu ke\u015fif kimya biliminin t\u0131p literat\u00fcr\u00fcne katt\u0131\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck ke\u015fiflerden biridir. Doktorlar bu cihaz\u0131 kullanmaya ba\u015flamadan \u00f6nce yani MR aletinin ilk ad\u0131 NMR idi. Bu cihaz, organik maddelerle\u00a0hidrojen\u00a0atomlar\u0131n\u0131n pozisyonunu ve miktar\u0131n\u0131 belirlemek i\u00e7in kullan\u0131lmaktayd\u0131. Cihaz bu ama\u00e7la kullan\u0131lmakta iken, hidrojen \u00e7ekirdeklerinin art\u0131 yada eksi y\u00fckl\u00fc par\u00e7ac\u0131klar\u0131n\u0131n kendi etraf\u0131nda d\u00f6nerken, m\u0131knat\u0131s gibi manyetik \u00f6zellik g\u00f6sterdi\u011fi ke\u015ffedilmi\u015ftir. 1924 y\u0131l\u0131nda hidrojen atomunun m\u0131knat\u0131s gibi manyetik bir \u00f6zelli\u011finin oldu\u011funun fark edilmesi MR cihaz\u0131n\u0131n ke\u015ffini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
1971 y\u0131llar\u0131nda NMR cihaz\u0131 ile kanserli bir yap\u0131s\u0131n\u0131 inceleyen R. Damadian, farede kanserli yap\u0131dan daha fazla hidrojen oldu\u011funu g\u00f6zlemlemi\u015ftir. Bu sonucu d\u00f6nemin bilim dergilerinden Science dergisinde yay\u0131nlanmas\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f, b\u00f6ylece Kimyac\u0131lar\u0131n NMR cihaz\u0131 ile\u00a0canl\u0131lar\u0131n dokular\u0131n\u0131n\u0131 incelenebildi\u011fini kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum kanser hastalar\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir umut oldu. B\u00f6ylece hastalarda kanser olup olmad\u0131\u011f\u0131 ameliyat edilmeden de te\u015fhis edilebilecekti. Ancak bu cihazla 3-4 mm\u2019den daha b\u00fcy\u00fck \u00f6rnekler incelenmiyordu. Ayr\u0131ca g\u00f6r\u00fcnt\u00fc elde edilemiyordu. Damadian\u2019\u0131n makalesinden \u00e7ok etkilenen ve \u0130lk MRI G\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc elde eden Amerika\u2019da Stony Brook \u00dcniversitesi\u2019nde Kimya Profes\u00f6r\u00fc olarak ara\u015ft\u0131rmalar yapan P. Lauterbur, bir ak\u015fam dokular\u0131n NMR g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fcn nas\u0131l elde edilebilece\u011fi konusunda bir \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131. Ertesi g\u00fcn deneylere ba\u015flayan profes\u00f6r, geceleri NMR cihaz\u0131n\u0131n ayarlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirip kullanabiliyordu. Atomlar\u0131n da\u011f\u0131l\u0131m haritas\u0131n\u0131 olu\u015fturarark bunlar\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyordu.O y\u0131llarda normal sular (Tek protonu olan hidrojen atomlar\u0131ndan olu\u015fur.) ile a\u011f\u0131r sular\u0131 (Bir proton ve n\u00f6trondan olu\u015fur.) ayn\u0131 anda g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleyebilecek bir cihaz yokken, 1972 y\u0131l\u0131nda Lauterbur, d\u00fcnyada ilk kez bu sular\u0131 farkl\u0131 g\u00f6steren NMR g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc elde etmeyi ba\u015fard\u0131. K\u0131z\u0131n\u0131n toplad\u0131\u011f\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck midyelerin NMR g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcnde farkl\u0131 dokular\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 insanlara g\u00f6sterdi. Lauterbur, bu \u00f6nemli bulu\u015funu Nature adl\u0131 dergiye yollad\u0131. Makalesi yay\u0131nland\u0131. (Dergi makaleyi yak\u0131n zamanlarda son y\u00fczy\u0131l\u0131n en iyi makalelerinden biri olarak ilan etmi\u015ftir.)<\/p>\n
MRI g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri ilk zamanlarda zor \u015fartlarda \u00e7ekiliyordu. Bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc almak saatlerce \u00e7aba sarf edilmesine neden oluyordu. almak saatler alabiliyordu. \u0130ngiliz fizik\u00e7i Mansfield g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kalitesinin art\u0131r\u0131larak, s\u00fcrenin k\u0131salmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/p>\n
T\u0131p d\u00fcnyas\u0131 N\u00fckleer Manyetik Rezonans cihaz\u0131 ad\u0131n\u0131 kullanmak istemedi. N\u00fckleer kelimesi hastalara \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc gelebilece\u011finden, cihaz\u0131n ad\u0131 MRI olarak de\u011fi\u015ftirildi. Asl\u0131nda MRI \u2018da insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na zararl\u0131 radyo aktivite bulunmamaktad\u0131r. Sadece zarars\u0131z radyo dalgalar bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
Lauterbur, bulu\u015funun patentini almak i\u00e7in Suny\u00a0 Stony Brook \u00dcniversitesin ba\u015fvurdu Ancak y\u00f6netim bulu\u015fun patent masraflar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layamayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnden ba\u015fvuruyu reddetti. \u00dcniversite kaybetti\u011fi milyonlarca dolar\u0131n fark\u0131nda bile de\u011fildi. Damadian ise, 1977 y\u0131l\u0131nda bir anten yard\u0131m\u0131 ile asistan\u0131n\u0131n i\u00e7 organlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemeyi ba\u015fard\u0131. Bulu\u015flar\u0131n\u0131n patentlerini ald\u0131. NMR cihaz\u0131 \u00fcreten bir \u015firket kurdu. Damadian, cihaz\u0131n patentini zaman\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in mahkeme kanal\u0131 ile General Electric Frmas\u0131\u2019ndan 128 milyon dolar para ald\u0131. Ancak doktorlar Damadian\u2019\u0131n y\u00f6ntemi ile elde edilen g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri ba\u015far\u0131l\u0131 bulmuyordu. Bu nedenle General Elektrik Lauterbur\u2019un buldu\u011fu tekni\u011fi kullanmay\u0131 tercih etti. 2003 Y\u0131l\u0131nda Nobel T\u0131p \u00d6d\u00fcl\u00fc P. Luaterbur ve Peter Mansfield\u2019e verildi. Bu duruma itiraz eden Damadian, 3 b\u00fcy\u00fck ABD gazetesine protesto ilanlar\u0131 verdi. \u0130lk kanserli h\u00fccreti kendisinini buldu\u011funu Nobel\u2019in onun hakk\u0131 oldu\u011funu savundu. Komite \u00f6nemli olan g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme oldu\u011fu i\u00e7in itiraz\u0131 reddetti. Damadian hala baz\u0131 MRI \u015firketleri ile mahkemelik durumda bulunuyor. Damadian MRI g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme sistemi ile insan v\u00fccudunun organlar\u0131n\u0131 ilk g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleyen ki\u015fi olarak bilinse de bu konudaki en b\u00fcy\u00fck \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, Paul Lauterbur (1927-2007)\u2019un yapt\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm t\u0131p ve kimya d\u00fcnyas\u0131nca bilinmektedir.<\/p>\n
Art\u0131k MR sayesinde insanlar\u0131n i\u00e7 hastal\u0131klar\u0131 daha kolay bulunabilmektedir. MR cihazlar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131, daha \u00e7ok yumu\u015fak dokularda, beyin ve omurilik hastal\u0131klar\u0131, kas iskelet sistemi, men\u00fcsk\u00fcs ve bel f\u0131t\u0131\u011f\u0131 gibi rahats\u0131zl\u0131klarda daha fazla kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n